Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Osmanlı dönemine ait Tokat Kadı Sicilleri'ni günümüz alfabesine aktararak şehrin 1772-1923 arasındaki sosyal, ekonomik ve hukuki geçmişini gün yüzüne çıkarıyor. Yaklaşık 23 bin sayfalık bu tarihi belgeler, araştırmacılar ve Tokatlılar için yeni bir kaynak kapısı aralıyor.
Tokat'ın Saklı Tarihi Aydınlanıyor: Kadı Sicilleriyle 150 Yıllık Bellek Gün Yüzüne Çıkıyor
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ), bin yıllık bir tarihe sahip olan Tokat'ın bilinmeyenlerini aydınlatacak devrim niteliğinde bir projeye imza atıyor. Osmanlı dönemine ait paha biçilmez Kadı (Şer’iye) Sicilleri, artık tozlu raflardan çıkarılarak günümüz Türkçesine kazandırılıyor. Bu stratejik adım sayesinde, Tokat'ın sosyal, ekonomik ve hukuki dokusunu şekillendiren yaklaşık 150 yıllık bir dönem, bilim dünyasının ve meraklıların erişimine açılacak.
TOGÜ'den Tarihe Derin Bir Dalış: 23 Bin Sayfa Gizemli Arşiv Yeniden Doğuyor
TOGÜ'nün titizlikle yürüttüğü proje kapsamında, tam 121 adet Kadı Sicil Defteri'nde yer alan yaklaşık 23 bin sayfa belge, büyük bir sabır ve özenle transkribe ediliyor. Bu devasa arşiv çalışması, sadece bir metin aktarımı olmanın ötesinde, Tokat'ın unutulmaya yüz tutmuş sosyal dokusunu, karmaşık ekonomik ilişkilerini ve hukuki pratiklerini ortaya çıkaracak bir hazine niteliği taşıyor. Üniversitenin, bulunduğu şehrin tarihine ve kültürel mirasına sahip çıkma bilinciyle attığı bu adım, bölge tarihine ışık tutacak.
"Tokat'ın Hafızasını Geleceğe Taşıyoruz"
Projenin önemine vurgu yapan TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, bu çalışmanın sadece bir belge çevirisi olmadığını, aynı zamanda bir şehrin hafızasını koruma ve gelecek nesillere aktarma görevi olduğunu belirtti. Rektör Yılmaz, "Tokat Kadı Sicilleri, şehrimizin sosyal, ekonomik ve kültürel geçmişini en ince detaylarına kadar ortaya koyan son derece kıymetli arşiv belgeleridir. Bizler, üniversite olarak bu belgeleri günümüz alfabesine kazandırarak hem bilim dünyasına hem de Tokatlı hemşehrilerimize eşsiz bir kaynak sunmuş olacağız. Temel amacımız, Tokat'ın tarihsel birikimini gelecek nesillere sağlam bir şekilde miras bırakmaktır," ifadelerini kullandı.
1772'den Cumhuriyet'e Uzanan Tarihi Yolculuk: Osmanlı Son Döneminin Kilidi Aralanıyor
Bu büyüleyici çalışma, 1772 yılından Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş tarihi olan 1923 yılına kadar uzanan yaklaşık bir asırlık dönemi mercek altına alıyor. Böylelikle, Osmanlı İmparatorluğu'nun son üç farklı asrındaki idari yapılanma, toplumsal yaşam ve ekonomik dinamikler hakkında çok yönlü ve birinci elden veriler bilim dünyasına kazandırılmış olacak. Proje, sadece Tokat'ın yerel tarihi için değil, aynı zamanda Osmanlı şehir tarihi, hukuk tarihi, sosyal tarih ve ekonomik tarih alanlarında çalışan tüm araştırmacılar için de vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olma potansiyeli taşıyor.
Tokat'ın İdari ve Sosyal Yapısı Yeniden Çözümleniyor: Gizemli Kayıtlar Işığında Kentin Ruhunu Keşfetmek
Kadı sicilleri, dönemin resmi mahkeme kayıtlarını, hukuki süreçlerini ve gündelik yaşamın en özel ayrıntılarını barındıran, en güvenilir birincil kaynaklar arasında yer alıyor. Bu proje sayesinde, Tokat'ın Osmanlı dönemindeki adı bilinmeyen yerleri, karmaşık idari yapısı ve hayır kurumlarının (vakıfların) işleyişi gibi konular detaylı bir şekilde incelenecek. Kentin sosyal, dini ve sivil yapısına dair tüm veriler sistematik olarak ortaya konulurken, aile yapılarına dair kayıtlar ve farklı inanç grupları arasındaki kadim ilişkiler de belgeler üzerinden analiz edilecek. Bu sayede, Tokat'ın çok katmanlı ve zengin toplumsal yapısı tüm açıklığıyla gözler önüne serilecek.
Gündelik Hayatın Ekonomik İzleri Kağıda Dökülüyor: Tokat Çarşısının Sırları Ortaya Çıkıyor
Sicillerin sayfalarında sadece resmi işlemler değil, aynı zamanda gündelik yaşamın ekonomik ve sosyal nabzı da atıyor. Bu kapsamda, Tokat'ta faaliyet gösteren esnaf toplulukları, üretim ve tüketim alışkanlıkları, ticari ilişkiler ve dönemin alışveriş kültürü de bu eşsiz kayıtlar aracılığıyla gün yüzüne çıkarılacak. Tokat'ta üretilen, alınıp satılan ve tüketilen ürünlerin detaylı bir envanteri; fiyatlar, ticari anlaşmazlıklar ve dönemin ekonomik sözleşmeleri üzerinden somut ve karşılaştırılabilir verilerle ortaya konulacak. Bu sayede, şehrin ekonomik tarihi hakkında hayati önem taşıyan yeni bilgiler elde edilecek.
Bilim Dünyasına ve Vatandaşlara Açık Arşiv: Tarihin Kapıları Herkese Aralanıyor
Projenin başarıyla tamamlanmasının ardından, titizlikle transkribe edilen bu tarihi belgeler, farklı disiplinlerden araştırmacıların kullanımına açık hale gelecek. Tarihçilerden sosyologlara, hukukçulardan ilahiyatçılara, şehir tarihi ve kültürel miras uzmanlarından lisansüstü öğrencilere kadar çok geniş bir akademik kesim için önemli bir bilgi kaynağı oluşturulacak. Bununla birlikte, Tokat'ın geçmişine duyduğu merakla yanıp tutuşan vatandaşlar ve yerel tarih meraklıları da kentin tarihsel hafızasına doğrudan ve kolayca erişim imkanına kavuşacak. Kapsamlı ve uzmanlık gerektiren bu önemli çalışmanın kısa sürede tamamlanması hedefleniyor. TOGÜ'nün bu nadide projesi, Tokat'ın tarihsel birikimini koruma ve ulusal akademik literatüre kazandırma açısından devrim niteliğinde bir adım olarak kabul ediliyor.
